Ndërtimi dhe konsolidimi i administratës së drejtësisë (1920–1924)

Kongresi i Lushnjës, i mbledhur në janar 1920, shënoi një kthesë vendimtare në historinë e shtetit shqiptar. Qeveria e dalë prej tij rivendosi autoritetin politik kombëtar, vendosi Tiranën si kryeqytet të Shqipërisë dhe krijoi kushtet për organizimin e një administrate qendrore me synimin për të ushtruar funksionet e shtetit në shkallë kombëtare. Me vendosjen e qeverisë në Tiranë nisi edhe procesi i ndërtimit të institucioneve të shtetit modern shqiptar, ndër të cilat Ministria e Drejtësisë zinte një vend të rëndësishëm.

Në këtë kontekst, Ministria e Drejtësisë mori përsipër organizimin e administratës së drejtësisë dhe krijimin e bazave të funksionimit të një sistemi gjyqësor kombëtar. Detyrat e saj përfshinin ngritjen dhe organizimin e gjykatave, emërimin e personelit gjyqësor, unifikimin gradual të praktikave administrative dhe krijimin e kushteve për zbatimin e njëtrajtshëm të ligjit në territorin e vendit. Njëkohësisht, Ministria nisi punën për rishikimin e legjislacionit ekzistues dhe për përgatitjen e reformave që do të mundësonin modernizimin e sistemit juridik shqiptar.

Procesi i ndërtimit institucional u zhvillua, megjithatë, në një klimë të paqëndrueshme politike. Vitet 1920–1924 u karakterizuan nga ndryshime të shpeshta të qeverive, tensione politike dhe vështirësi në konsolidimin e administratës shtetërore. Kjo u reflektua edhe në drejtimin e Ministrisë së Drejtësisë, e cila gjatë kësaj periudhe u drejtua nga Koço Tasi, Qerim Çelo, Hysen Vrioni dhe Milto Tutulani. Pavarësisht ndryshimeve në drejtim, veprimtaria e Ministrisë ruajti një vijimësi institucionale dhe u përqendrua në ndërtimin gradual të strukturave të administrimit të drejtësisë.

Në fund të kësaj periudhe ishin hedhur themelet organizative të Ministrisë së Drejtësisë dhe të sistemit gjyqësor të shtetit shqiptar. Mbi këtë bazë institucionale do të ndërtohej, pas vitit 1925, procesi i modernizimit të legjislacionit dhe i kodifikimit të së drejtës, një nga reformat më të rëndësishme në historinë juridike të Shqipërisë.