Zoti Kryetar,

Shkëlqesi,

Të nderuar delegatë,

Më lejoni ta nis nga Kruja, në Shqipëri — qyteti historik i heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastriotit Skënderbeut.

Por sot dua t’ju tregoj një histori tjetër nga Kruja.

Jo historinë e një heroi kombëtar.

Historinë e një djali shtatëmbëdhjetëvjeçar me emrin Ergi.

Në moshën shtatëmbëdhjetëvjeçare, Ergi bëri një gabim të rëndë.

Ai shkeli ligjin dhe iu desh të përballej me pasojat.

Por në atë moshë, një gabim mund të sjellë më shumë se një dënim.

Ai mund të kthehet në një dënim për gjithë jetën.

Aty mund të kishte përfunduar historia e Ergit.

Por nuk përfundoi.

Gjatë vuajtjes së dënimit, ai vazhdoi shkollimin dhe mori formim profesional.

Dhe kur doli nga burgu, mbështetja nuk u ndal te porta.

Për një vit tjetër, ai u mbështet përmes një programi riintegrimi.

Sot, Ergi punon.

Siguron jetesën me punën e tij.

Po ndërton një të ardhme tjetër.

Prandaj e nisa me historinë e tij.

Sepse parandalimi i krimit nuk përfundon kur një krim është kryer.

Ndonjëherë, pikërisht aty fillon parandalimi.

Falënderoj Emiratet e Bashkuara Arabe për mikpritjen bujare dhe UNODC-në për udhëheqjen dhe mbështetjen e vazhdueshme.

Shkëlqesi,

Krimi po ndryshon me shpejtësi.

Rrjetet e krimit të organizuar kalojnë kufijtë, lëvizin të ardhurat e paligjshme nga një juridiksion në tjetrin dhe shfrytëzojnë teknologjinë.

Korrupsioni dhe pastrimi i parave i mbajnë gjallë këto rrjete dhe dobësojnë institucionet që duhet të mbrojnë qytetarët tanë.

Prandaj, përgjigjja jonë duhet të jetë po aq e vendosur:

Institucione të forta brenda vendit.

Bashkëpunim përtej kufijve.

Dhe përkushtim i palëkundur ndaj shtetit të së drejtës dhe të drejtave të njeriut.

Për Shqipërinë, këto nuk janë parime abstrakte.

Gjatë dekadës së fundit, reforma jonë në drejtësi ka riformësuar institucionet, ka forcuar garancitë për pavarësi dhe llogaridhënie, si dhe ka krijuar kapacitete të specializuara për luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.

Por institucionet janë vetëm fillimi.

Prova e vërtetë është ajo që drejtësia arrin të bëjë.

A e mbron viktimën?

A e mban përgjegjës autorin e veprës penale?

A e parandalon përsëritjen e krimit?

Për këtë duhet qasje në drejtësi.

Duhet rehabilitim dhe riintegrim.

Duhet të ndjekim paranë, të gjurmojmë dhe konfiskojmë pasuritë kriminale, duke ua hequr rrjeteve kriminale fitimet.

Dhe duhet bashkëpunim ndërkombëtar.

Sepse rrjetet kriminale nuk ndalen në kufijtë kombëtarë.

As drejtësia nuk mund të ndalet aty.

Epoka digjitale sjell edhe një sfidë tjetër.

Shqipëria e di nga përvoja se çfarë mund të sjellin kërcënimet serioze kibernetike për një vend.

Dhe kemi nxjerrë një mësim themelor:

Asnjë vend nuk mund t’i përballojë i vetëm.

Vetëm dy ditë më parë, Shqipëria nënshkroi Konventën e Kombeve të Bashkuara kundër Krimit Kibernetik.

Për ne, ky nënshkrim mbart një mesazh të thjeshtë:

Kur krimi kalon kufijtë, edhe bashkëpunimi duhet t’i kalojë ata.

Teknologjia mund ta bëjë drejtësinë më të shpejtë, më të aksesueshme dhe më transparente.

Por një parim mbetet i panegociueshëm:

Në qendër të drejtësisë duhet të mbetet njeriu.

Teknologjia duhet ta ndihmojë gjykimin njerëzor.

Ajo nuk duhet ta zëvendësojë kurrë.

Shkëlqesi,

Më lejoni të kthehem aty ku e nisa.

Te Ergi.

Historia e tij na kujton se përgjegjësia dhe mundësia për një fillim të ri nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën.

Ato shkojnë së bashku.

Drejtësia miqësore për fëmijët do të thotë ta mbash një të ri përgjegjës për veprimin e tij, duke i dhënë njëkohësisht arsimimin, aftësitë dhe mundësinë për të zgjedhur një rrugë tjetër.

Një vepër penale e kryer në fillim të jetës nuk duhet të përcaktojë gjithë pjesën tjetër të saj.

Prandaj sot, në emër të Republikës së Shqipërisë, marr një angazhim konkret.

Brenda fundit të tremujorit të parë të vitit 2027, Instituti i Edukimit dhe Rehabilitimit të të Miturve në Shqipëri do të jetë plotësisht funksional.

Ai do të vendosë fëmijën në qendër.

Do të mbështetet te arsimimi, rehabilitimi dhe riintegrimi, në përputhje me standardet ndërkombëtare.

Sepse drejtësia nuk duhet matur vetëm nga vendosmëria me të cilën i përgjigjet krimit.

Ajo duhet matur edhe nga aftësia për të parandaluar krimin e radhës.

Dhe kur përballë nesh është një fëmijë, ka edhe një masë tjetër:

Nëse drejtësia mund ta mbajë atë përgjegjës:

pa lejuar që një gabim të kthehet në dënim për gjithë jetën.

Dhe nëse mund t’i japë një të riu mundësinë ta shkruajë ndryshe fundin e historisë së tij.

Faleminderit!