Kronologjia

Ndarja e historikut sipas periudhave nuk mbështetet vetëm në kriterin kronologjik, por mbi ndryshimet thelbësore në organizimin, funksionet dhe rolin e Ministrisë së Drejtësisë në raport me evolucionin kushtetues dhe institucional të shtetit shqiptar.

Për këtë arsye, periudhat historike janë përcaktuar sipas etapave kryesore të zhvillimit të institucionit dhe jo vetëm sipas kufijve kohorë.

 

 

II. 1914-1920 “Ministria e Drejtësisë në vitet e krizës shtetërore”

Rikthimi i institucioneve kombëtare dhe qeveria e dalë nga Kongresi i Lushnjës i dhanë shtysë rindërtimit të administratës së drejtësisë.

Mars-shtator 1914  Qeverisja e Wilhelm zu Wied.

1914-1918 Lufta e Parë Botërore dhe administrata shqiptare; Vështirësitë e funksionimit të Ministrisë; Përpjekjet për ruajtjen e vazhdimësisë institucionale.

 

III. 1920-1924 “Rindërtimi dhe konsolidimi i administratës së drejtësisë”

Rikthimi i institucioneve kombëtare dhe qeveria e dalë nga Kongresi i Lushnjës i dhanë shtysë rindërtimit të administratës së drejtësisë.

Kjo është periudha që fillon me Kongresin e Lushnjës.

Tema nuk është ende kodifikimi, por:

• rindërtimi i Ministrisë;
• rivendosja e administratës qendrore;
• organizimi i gjykatave;
• rikthimi i legjitimitetit institucional; sfidat e shtetit të ri.

 

IV. 1925-1939 “Ministria e Drejtësisë dhe ndërtimi i rendit juridik modern” 

Kodifikimi dhe modernizimi: Periudha e rëndësishme e ndërtimit të legjislacionit modern shqiptar.

1925 – Republika dhe organizimi i ri shtetëror

Statuti Themeltar përcaktoi marrëdhëniet e reja ndërmjet kreut të shtetit, Ministrisë së Drejtësisë dhe Gjyqësorit.

1929 – Kodi Civil dhe organizimi i drejtësisë

Më 1 prill 1929 hyri në fuqi Kodi Civil dhe u miratua ligji për organizimin e drejtësisë, dy shtylla të modernizimit juridik.

1932 – Kodi Tregtar

Kodi Tregtar plotësoi arkitekturën e kodifikimit modern në fushën e marrëdhënieve ekonomike dhe tregtare.

 

V. 1939-1944 “Ministria e Drejtësisë gjatë Luftës së Dytë Botërore”

Institucionet dhe legjislacioni u përshtatën me strukturat e pushtimit italian e gjerman; mandatet dhe emërtimet institucionale ndryshuan shpesh.

 

VI. 1944-1990 “Ministria e Drejtësisë në regjimin komunist”

1952 – Kodi Penal i Republikës Popullore

Kodi i ri penal kodifikoi parimet dhe veprat penale të rendit socialist të kohës

1966 – Ndërprerja e Ministrisë

Në shtator 1966 Ministria e Drejtësisë u hoq nga struktura shtetërore dhe funksionet e saj u shpërndanë ndër institucione të tjera.

1977 – Kodi Penal socialist

Ligji nr. 5591, datë 15 qershor 1977, miratoi një Kod Penal të ri, në përputhje me Kushtetutën e vitit 1976.

 

VII. 1990-2016 “Rikrijimi i Ministrisë dhe drejtësia në shtetin demokratik”

Në maj 1990 Kuvendi Popullor miratoi ligjin për krijimin e Ministrisë së Drejtësisë; Enver Halili mori drejtimin e institucionit.

1991 – Fillimi i reformave demokratike

Dispozitat Kryesore Kushtetuese të 29 prillit 1991 hapën rrugën për pluralizmin, ndarjen e pushteteve dhe riorganizimin e gjyqësorit.

1994-1996 Kodet e tranzicionit demokratik

U miratuan Kodi Civil (1994), Kodi Penal (1995), Kodi i Procedurës Penale (1995) dhe Kodi i Procedurës Civile (1996).

1998 – Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë

Kushtetuta e vitit 1998 konsolidoi sistemin gjyqësor me tri shkallë dhe parimet e pavarësisë së pushtetit gjyqësor.

2001 – Ligji organik i Ministrisë

Ligji nr. 8678, datë 14 maj 2001, rregulloi organizimin dhe funksionimin e Ministrisë së Drejtësisë, duke zëvendësuar bazën ligjore të vitit 1990.

 

VIII. 2016- në vazhdim “Reforma në drejtësi dhe integrimi europian”

Më 22 korrik 2016 u miratuan ndryshimet kushtetuese të reformës në drejtësi. Ato hynë në fuqi më 11 gusht 2016 dhe krijuan arkitekturën e re të qeverisjes së sistemit.

2017 – Ligjet zbatuese dhe drejtësia për të mitur

U konsolidua paketa e institucioneve të reja dhe u miratua Kodi i Drejtësisë Penale për të Mitur.

2022 – Hapja zyrtare e negociatave me BE-në

Më 19 korrik 2022 u mbajt konferenca e parë ndërqeveritare dhe u hapën zyrtarisht negociatat e anëtarësimit.

2026 – Ministria sot dhe faza e mbylljes së kapitujve

Në mars 2026 Toni Gogu mori detyrën e ministrit. Më 26 maj Shqipëria përmbushi standardet e ndërmjetme për Grupkapitullin 1; më 14 korrik u mbyllën përkohësisht tre kapitujt e parë negociues.