“Pyetja nuk është më nëse institucionet ekzistojnë, por nëse ato funksionojnë për qytetarin”

Ministri i Drejtësisë propozon Barometrin e Drejtësisë Albania dhe kërkon që investimet në reformë të maten nga ndikimi te qytetari, jo nga numri i projekteve.

Ministri i Drejtësisë Toni Gogu zhvilloi sot takimin me komunitetin ndërkombëtar të donatorëve, duke propozuar një qasje të re koordinimi: nga logjika e projekteve drejt matjes së rezultateve konkrete për qytetarin.

“Për vite me radhë pyetja ishte nëse mund të ndërtonim institucionet e reja të drejtësisë. Sot pyetja është nëse ato po japin rezultatet që presin qytetarët,” deklaroi Ministri Gogu.

Argumenti qendror i takimit ishte se Shqipëria ka hyrë në një fazë të re të reformës: fazën ku institucionet gjykohen nga performanca, ndikimi i tyre dhe rezultatet reale.

“Buxheti i institucioneve të drejtësisë është rritur nga 66 milionë Euro në vitin 2020 në 135.6 milionë Euro sot — rritje mbi 105% në gjashtë vite, me 709 vende pune shtesë të krijuara. Mbështetja e partnerëve ndërkombëtarë për 2025–2027 arrin 43.8 milionë Euro — si komplement, jo si financim kryesor. Ky nuk është ndryshim shifror — është ndryshim cilësor,” tha Ministri.

Takimi u zhvillua pas javës diplomatike në Strasburg, ku Shqipëria nënshkroi tre instrumente ndërkombëtare të Këshillit të Evropës: Konventën mbi Inteligjencën Artificiale dhe të Drejtat e Njeriut (CETS 225), Konventën për Mbrojtjen e Profesionit të Avokatit, dhe Konventën për Komisionin e Pretendimeve për Ukrainën.

“Ky nuk është formalitet diplomatik. Është deklaratë e qartë: Shqipëria nuk po pret anëtarësimin për të adoptuar standardet evropiane — po i adopton tani,” u shpreh Ministri Gogu.

Pesë hendekët kritikë të identifikuar si prioritete të bashkëpunimit: aksesi territorial i ndihmës juridike falas; drejtësia për fëmijë dhe modeli Barnahus; standardet penitenciare, rehabilitimi dhe shërbimi i provës; transformimi dixhital i sistemit gjyqësor; dhe statistikat gjyqësore — fusha e diagnostikuar si me disproporsionin më të madh midis nevojës dhe mbështetjes.

Propozimi kryesor strukturor ishte “Barometri i Drejtësisë Albania” — sistem matjeje i ndërtuar me metodologjinë e partnerëve, transparent ndaj qytetarëve, dhe i pavarur nga vetë-vlerësimet institucionale.

“Standardi me të cilin duhet të matet puna jonë e përbashkët nuk është numri i projekteve. Është çfarë ndjen qytetari kur kërkon ndihmë juridike, kur shkon tek gjykata, kur del nga burgu dhe kërkon një shans të dytë,” përfundoi Ministri.